Veritabanı Mimarisi

Büyük ölçekli sistemlerde veri bütünlüğü, ölçeklenebilirlik ve yüksek erişilebilirlik prensipleri.

Dağıtık Sistemler: CAP Teoremi

Tutarlılık (Consistency)

Tüm düğümler aynı anda aynı veriyi görür. Veri yazıldığı an tüm sistem güncellenir.

Erişilebilirlik (Availability)

Sistem her zaman bir yanıt döner, ancak dönen veri en güncel hali olmayabilir.

Bölünme Toleransı (Partition Tolerance)

Ağdaki kopmalara rağmen sistem çalışmaya devam eder.

* Bir veritabanı bu üç özellikten aynı anda sadece ikisine tam sahip olabilir.

Performans Optimizasyonu

  • B-Tree & Hash Indexing

    Okuma hızını %99 artırır ancak yazma hızını bir miktar yavaşlatır.

  • Normalization (1NF - 3NF)

    Veri tekrarını önleyerek disk alanından tasarruf ve veri bütünlüğü sağlar.

  • Sharding & Replication

    Veriyi yatayda bölerek veya kopyalayarak milyonlarca kullanıcıya hizmet verme.

Veri Güvenliği

SQL Injection (SQLi) Tehdidi

Kötü niyetli kullanıcıların input alanlarına SQL kodları yazarak veritabanını ele geçirmesidir. Prepared Statements kullanılarak önlenmelidir.

Encryption at Rest & In-Transit

Verinin hem diskte saklanırken hem de ağda taşınırken şifrelenmesi zorunluluğudur.

Modern Veritabanı Türleri

Time Series (InfluxDB) Graph (Neo4j) Search Engines (Elasticsearch) Vector DB (Pinecone - AI için)